1

2

3

4

5

 

Czujnik mierzący temperaturę wewnątrz budynku

Powinien być on zainstalowany tak jak termostat pokojowy w pomieszczeniu reprezentatywnym dla danego budynku. Jego wskazania zostają przekazane do regulatora elektronicznego sterującego pracą kotła. Sterownik ten koryguje wartość temperatury wody zasilającej, dokładnie dopasowując wydajność instalacji do bieżących potrzeb. Czujnik pomieszczeniowy spełnia często funkcję programatora, podobną jak programowalny termostat pokojowy.

Dodatkowe funkcje regulatorów pogodowych

Opisany najprostszy układ regulacji pogodowej producenci wzbogacają zależnie od typu w dodatkowe funkcje, z których najczęściej spotykane to: sterowanie układem przygotowania cieplej wody użytkowej. Jeśli temperatura wody w podgrzewaczu pojemnościowym spada poniżej zadanej wartości (najczęściej 50°C), termostat wyłączy pompę obiegowa c.o., włączając równocześnie pompę ładującą zasobnik. Gorąca woda z kotła dostarczana jest do wężownicy zasobnika i podgrzewa w nim wodę do zadanej wartości temperatury. Następnie termostat wyłączy pompę ładującą zasobnik, uruchamiając pompę obiegową c.o.

Usytuowanie czujników

Czujniki pracują jako elementy pomiarowe. Należy usytuować je w takim miejscu, w którym odczyty będą najbardziej miarodajne. Pierwszy z czujników, mierzący temperaturę powietrza na zewnątrz budynku, nie może być umieszczony w strefie bezpośredniego nasłonecznienia. Dlatego też instaluje się go na północnej lub pólnocno-zachodniej ścianie zewnętrznej budynku. Zazwyczaj montuje się go na wysokości 2,5 m od ziemi. Ważne jest, aby nie znajdował się on w bezpośrednim sąsiedztwie okien, drzwi balkonowych lub wylotów przewodów wentylacyjnych, gdyż wydobywające się z tych miejsc ciepło może wpływać na odczyty temperatury. Drugi z czujników, mierzący temperaturę wody wypływającej ze źródła, powinien być umieszczony na rurze zasilającej instalację centralnego ogrzewania w odległości około 0,5 m od wylotu z kotła. Uwaga: stosując najpopularniejsze w instalacjach domowych czujniki przylgowe, należy szczególnie zadbać o dobry kontakt elementu pomiarowego z rurą wodną. Wskazane jest w tym celu usunięcie farby i wyszlifowanie powierzchni przewodu do czystego metalu.

Jak działa regulator pogodowy?

Temperatura powietrza zewnętrznego decyduje o zapotrzebowaniu budynku na ciepło. Im zimniej na dworze, tym więcej ciepła musi dostarczyć układ grzewczy, aby w pokojach utrzymać wymaganą przez nas temperaturę. Regulacja układu grzewczego stosownie do temperatury na zewnętrz budynku przynosi większe korzyści ekonomiczne niż regulacja według temperatury wewnętrznej. Jeżeli temperatura na zewnętrz domu rośnie, temperatura w jego wnętrzu podniesie się po czasie zależnym od bezwładności cieplnej budynku. Regulator pogodowy ograniczy zatem ilość produkowanego ciepła znacznie wcześniej niż termostat pomieszczeniowy. Oblicza on na podstawie temperatury zewnętrznej właściwą w danych warunkach temperaturę wody kotłowej i kieruje pracą źródła ciepła tak, aby tę temperaturę utrzymać. Zależność, jaka łączy obie temperatury, nazywana jest krzywą grzania. Określa ona charakterystykę cieplną budynku oraz sposób dopasowania do niego instalacji grzewczej. Każdy regulator pogodowy składa się z trzech podstawowych elementów: czujnika temperatury powietrza zewnętrznego, czujnika temperatury wody wychodzącej z kotła do instalacji, regulatora elektronicznego, który zbiera informacje z obu czujników i na ich podstawie steruje pracą kotła.

Termostat

Podstawowym i najprostszym w obsłudze urządzeniem służącym do regulacji temperatury w budynku jest termostat pomieszczeniowy. Mierzy on temperaturę powietrza wewnętrznego w pomieszczeniu reprezentatywnym dla danego budynku. Jeżeli temperatura w wybranym pomieszczeniu spadnie poniżej (lub podniesie się powyżej) zadanej na termostacie wartości temperatury powietrza wewnętrznego, termostat włączy (lub wyłączy) palnik kotła. Wadą tego sposobu regulacji jest prowadzenie jej za pomocą mało wiarygodnego parametru wejściowego temperatury powietrza w pomieszczeniach budynku. Oto proste wyjaśnienie. Temperatura ta może się zmieniać w sposób nie do końca przez nas kontrolowany. Najbardziej prozaiczną tego przyczyną może być obecność domowników w pomieszczeniu, w którym zamontowany jest termostat pokojowy. Każdy człowiek, zależnie od stopnia aktywności, oddaje do otoczenia przeciętnie 100-130 W energii cieplnej. Oczywiste więc, że jeśli w pomieszczeniu jest kilka osób, wzrasta temperatura powietrza. Kiedy przekroczy wartość nastawioną na termostacie, nastąpi wyłączenie kotła. Pozostałe pomieszczenia, w których nie występują niespodziewane zyski ciepła, będą niedogrzane. Dlatego też regulatorów oddziałujących na instalację grzewczą całego budynku nie zaleca się umieszczać w kuchniach i łazienkach miejscach z trudnymi do oszacowania źródłami ciepła. Wady tej nie ma układ regulacji oparty na pomiarach temperatury powietrza na zewnątrz budynku.

Śruby

Śruby nie są w budownictwie tak powszechnie stosowane jak gwoździe, kołki, wkręty czy zszywki. Materiał, z jakiego wykonana jest śruba, można rozpoznać po kolorze: śruby stalowe surowe są w kolorze czarnym; stalowe śruby ocynkowane (galwanicznie lub ogniowo) mogą mieć różny kolor, na przykład żółty, srebrno-niebieski, szary; najczęściej jednak śruby te są jasno-srebrne. Jest to rodzaj najczęściej stosowany w budownictwie; warstwa ocynku zwiększa trwałość śrub; śruby ze stali nierdzewnej w kolorze ciemno-srebrnym („przypalonym”) są około trzy razy droższe od śrub ocynkowanych, ale zdecydowanie odporniejsze na działanie czynników atmosferycznych lub agresywnych, na przykład kwaśnych deszczów; śruby kwasoodporne w kolorze podobnym jak śruby nierdzewne; w budownictwie raczej nie mają zastosowania; używane są zwłaszcza w środowiskach kwasowych i zasadowych w miejscach, w których działają czynniki agresywne. Ceny śrub wyraźnie zależą od materiału, na przykład śruba M 6/16, czyli średnicy 6 mm i długości 16 mm kosztuje: 0,10 zł ocynkowana, 0,30 zł nierdzewna, 0,45 zł kwasoodporna.

Zszywki budowlane

Na budowach zszywek używa się najczęściej do: łączenia elementów konstrukcji drewnianych mocowania oblicówki z desek, okładzin z płyt drewnopochodnych, listew drewnianych (97,60-109,80 zł/1000 szt.); mocowania paroizolacji, wiatroizolacji, folii wstępnego krycia oraz niektórych materiałów termoizolacyjnych (1,46-2,07 zł/1000 szt.); mocowania oblicówki drewnianej lub plastikowej (siding), paneli drewnianych oraz twardych płyt włóknisto-cementowych Fermacell (10,98-12,20 zł/1000 szt.). Uwaga: poprawnie zamocowany siding powinien mieć swobodę odkształceń termicznych; dlatego zszywek nie powinno się dobijać do końca, zachowanie tego warunku ułatwia specjalna przystawka do pistoletu, dzięki której zszywki są wbijane z pozostawieniem 1 do 2 mm luzu; mocowania dachówki bitumicznej (26,84-48,80 zł/1000 szt.). Uwaga: mocując dachówkę bitumiczną trzeba pamiętać o kontrolowaniu siły, z jaką zszywkę wbijamy w podłoże. Umożliwiają to narzędzia pneumatyczne z regulacją głębokości wbijania lub z regulacją ciśnienia.

Narzędzia

Podstawowymi narzędziami do mocowania wkrętów są różnego rodzaju wkrętaki. Najbardziej popularne są wkrętaki z grotem na stałe zamocowanym w uchwycie. Równie popularne są komplety wymiennych grotów, które osadza się w jednej rączce. Dla ułatwienia i przyspieszenia wkręcania można używać wkrętaka z płaską rączką (która zapewnia pewniejsze trzymanie) albo wkrętaka pompkowego. Najwygodniejszym, ale zarazem najdroższym narzędziem jest wkrętarka akumulatorowa.

Wkręty

Obecnie mamy do wyboru najprzeróżniejsze wkręty do wszelkich możliwych celów Szukając odpowiednich wkrętów, trzeba przede wszystkim kierować się ich przeznaczeniem, czyli rodzajem materiału, do którego powinny być zastosowane. Podstawowe parametry charakteryzujące wkręt grubość i długość podawane są w milimetrach. Na rynku dostępne są wkręty z różnym wykończeniem: surowe wykonane ze stali bez zabezpieczenia antykorozyjnego; cynkowane elektrolitycznie warstwa cynku zabezpiecza wkręty przed korozją, pełni także funkcję ozdobną. Oferowane są wkręty w ocynku białym, żółtym i czarnym; fosforanowane zabezpieczone przed korozyjnym działaniem gipsu w charakterystycznym czarnym kolorze; nierdzewne najbardziej odporne na korozję, przeznaczone do łączenia elementów metalowych na zewnątrz budynku, gdzie korozja mogłaby zagrażać bezpieczeństwu lub oszpecić widoczne elementy. Wszystkie wkręty mają gwintowany trzpień; gwintowanie może obejmować cały trzpień lub tylko jego dolną część. Bardzo ostre końcówki wkrętów ułatwiają ich zamocowanie w materiale. Blachowkręty, czyli wkręty do mocowania w stali, mogą mieć końcówkę wyglądającą albo jak wiertełko (wkręty samowiercące), która umożliwia montaż bez wcześniejszego nawiercania blachy, albo ostre zakończenie z gwintem do samego czubka (wkręty samogwintujące).

Kołki plastikowe

Najbardziej popularne i najtańsze kołki rozporowe (0,10-0,40 zł/szt.); typowe wielkości to od 6/25 mm do 12/50 mm. Najczęściej używane do mocowania szafek kuchennych lub listew pod boazerie w pełnych ścianach z betonu lub cegły. Niestety te tanie kołki wytwarzane są z dość miękkiego tworzywa. Jeśli pracują na wyciąganie, istnieje niebezpieczeństwo rozciągnięcia się materiału i po pewnym czasie mogą wypaść ze ściany.